Zuurstof in de wintervijver

Krijgen mijn vissen in de winter nog wel voldoende zuurstof en moet ik als vijverliefhebber iets ondernemen? Die vraag duikt elk jaar opnieuw op zodra de vijver tot rust komt en het water begint af te koelen. Het goede nieuws is dat er in de meeste wintervijvers géén acuut zuurstofprobleem ontstaat.

Bij Koi&co merken we dat winterproblemen zelden veroorzaakt worden door een tekort aan zuurstof, maar veel vaker door goedbedoelde, maar verkeerde ingrepen.

Koud water werkt in het voordeel van zuurstof

In de winter bevat vijverwater van nature meer opgeloste zuurstof dan in de zomer. Koud water kan zuurstof beter vasthouden en tegelijk verbruiken vissen en bacteriën veel minder, omdat hun activiteit sterk vertraagt. Dat zorgt ervoor dat de wintervijver biologisch gezien vaak verrassend stabiel is. Zolang dit evenwicht niet wordt verstoord, regelt de natuur het grootste deel zelf.

De echte uitdaging in de winter is dan ook niet hoe je extra zuurstof toevoegt. De kernvraag is hoe je ervoor zorgt dat gasuitwisseling mogelijk blijft.

Wanneer ijs wél een probleem kan worden

IJs op zich vormt geen gevaar voor de vijver. Een vijver mag gerust enkele dagen volledig dichtvriezen zonder dat dit meteen problemen veroorzaakt. Het wordt pas riskant wanneer het ijs langdurig volledig afsluit en er geen enkele open verbinding met de buitenlucht meer is. Onder het ijs kunnen dan afvalstoffen en gassen, zoals koolstofdioxide, opgesloten blijven.
Dat gebeurt niet van de ene dag op de andere, maar bij aanhoudende vorst kan dit wel degelijk gevaarlijk worden. Vooral vijvers met veel organisch materiaal of een hoge visbezetting zijn hier gevoeliger voor.

Het probleem is dus niet het ijs zelf, maar het ontbreken van gasuitwisseling.

Waarom ijs kapot slaan geen goed idee is

De reflex om het ijs open te slaan is begrijpelijk, maar helaas één van de slechtste winteringrepen die je kan doen. De schokgolven die daarbij ontstaan, jagen de vissen abrupt op uit hun winterrust. Dat veroorzaakt stress en kan zelfs lichamelijke schade veroorzaken.

Water is namelijk niet samendrukbaar, terwijl gas dat wel is. Vissen beschikken over een met lucht gevulde zwemblaas, die bijzonder gevoelig is voor plotse drukveranderingen.
Daarnaast is het effect van ijs kapot slaan meestal tijdelijk, omdat het gat vaak snel opnieuw dichtvriest terwijl de rust in de vijver al verstoord is. Wil je toch een gat in het ijs maken zet er dan een pot met heet water op. De pot smelt wel door het ijs.

Zachte oplossingen werken het best

De veiligste manier om winterproblemen te voorkomen, is vooraf zorgen voor een kleine ijsvrije zone. Die opening hoeft niet groot te zijn om haar functie te vervullen.
Een beperkte plek waar lucht en water elkaar kunnen raken, is meestal al voldoende.

Drijvende ijsvrijhouders of een lichte beluchting hoog in de vijver zijn hiervoor bijzonder geschikt. Ze houden het water net genoeg in beweging om gasuitwisseling mogelijk te maken, zonder het volledige systeem te verstoren.

Wat je beter vermijdt, zijn krachtige pompen of beluchting op de bodem. Die trekken warmere waterlagen omhoog en duwen koud water naar beneden. Net in die diepere, stabiele waterlaag bevinden de vissen zich tijdens de winter.

Bekijk hier het assortiment winter in onze webshop.